Skip to content

Projekat za biologiju

April 17, 2012

Krv i Limfa

Krv je tečno vezivno tkivo stalnog hemijskog sastava. U telu odraslog čoveka ima oko 1,5 ℓ krvi.Krv se sastoji od beložućkaste tečnosti – krvne plazme, u kojoj plivaju krvne ćelije – crvena i bela krvna zrnca i krvne pločice.

Krvna plazma sadrži preko 90% vode, zatim mineralne soli, od kojih je najviše zastupljen natrijum – hlorid, belančevine, šećer, enzime, hormone i hranljive supstance.

Crevne krvne ćelije ili eritrociti ćelije su bez jedara. Nazivaju se i crvena krvna zrnca. Loptaste su i malo ugnute u sredini. Ima ih 5×1012 /ℓ , odnosno oko pet miliona u 1mm3 . Neprestano se obrazuju u crvenoj kostnoj srži i žive od 90 do 120 dana. Istrošena crvena krvna zrnca razgrađuju se u jetri i slezini.

          

 

Eritrociti sadrže hemoglobin, belančevinastu supstancu u kojoj ima gvožđa i koja se lako vezuje sa kiseonikom i ugljen-dioksidom. To omogućava razmenu gasova u organizmu. Krv koja nosi kiseonik ili izrazito crvenu boju naziva se Oksigenisana krv. Krv koja sadrži ugljen-dioksid tamnocrvene boje naziva se Dezoksigenisana krv.

Bele krvne ćelije ili leukociti bezbojne su ćelije sa jedrom. Hazivaju se i bela krvna zrnca. Imaju sposobnost da menjaju oblik i veličinu.Ima ih 6-8 x 109/ℓ , odnosno 6-8,000 u 1mm3 .Leukociti se neprestano obrazuju u kostnoj srži , slezini i limfnim žlezdama.

Ima ih više vrsta, tako da se razlikuju granulociti, mali i veliki limfociti i monociti.

granulociti

  limfociti

granulociti

Samostalno se kreću ameboidnim pokretima, provlače se kroz tanke zidove krvnih kapilara i ulaze u tkiva i međućelijske prostore. Bela krvna zrnca su ćelije imunog sistema. Imaju važnu ulogu u odbrani organizama od uzročnika bolesti.Limfne žlezde, slezina i jetra zadržavaju i razgrađuju istrošene leukocite.

300px-Illu_capillary

 Krvne pločice ili trombociti mnogo su manje od crvenih i belih krvnih zrnaca. Nepravilnog su oblika. Ima ih oko 300×109/ℓ, odnosno 300,000 u 1mm3. Njihova uloga je veoma važna jer omogućavaju zrušavanje, tj. koalugaciju krvi. Kada dođe do povrede krvnih sudova, u dodiru sa vazduhom, na mestu povrede trmbociti se raspadaju i posle više biohemijskih reakcija na povređenom mestu stvara se skrama. Time se zaustavlja krvarenje. Krvni utrošak koji se stvara na mestu povrede sadrži belančevine. Trombociti grade mrežu u kojoj se zadržavaju bela i crvena krvna zrnca. Krvni ugrušak obrazuje krastu. Bistra tečnost koja se izdvaja iz ugruška predstavlja krvni serum koji se naziva i sukrvica.

Limfa je bezbojna tečnost koja ima sličan hemijski sastav kao krvna plazma. Obrazuje se u tkivima i cirkuliše poseban sistem kanala. Sadrži samo bela krvna zrnca. Ima je mnogo više nego u krvi.Oko 25% telesne mase čoveka čini limfa. Limfne žlezde su organi u kojima nastaju limfociti.Krv i limfa snabdevaju ćelije, tkiva i organe supstancama neophodnim za njihovo funckijonisanje.Krv se u plućima snabdeva kiseonikom, a oslobađa se ugljen-dioksida. U crevima ona prima hranljive materije , dok se preko bubrega oslobađa štetnih i nepotrebnih produkata ćelijskog metabolizma. Pošto cirkuliše kroz sva tkiva, krv povezuje različite organe u jedinstvenu celinu. Preko krvi, produkti žlezda sa unutrašnjim lučenjem dospevaju do svih organa i regulišu njihov rad. Odbrambena uloga krvi ostvaruje se prwko belih krvnih zrnaca i antitela. Krv ima ulogu i u održavanju stalne telesne temperature perifernih delova tela.

Krvne Grupe

Na osnovu različitog sastava određenih belančevina u eritrocitima čoveka otkrivene su četiri osnovne krvne grupe : O,A,B i AB. Svaki čovek ima samo jednu od ovih krvnih grupa.

Srce i Krvni Sudovi

Krv teče kroz organizam sistem organa za krvotok koji čine srce i krvni sudovi.Srce se nalazi u grudnom košu , između levog i desnog plućnog krila.Ima kružast oblik i obavijeno je vlažnom i glatkom vezivnom opnom koja se naziva Srčana maramica. Srce je snažan, šupalj mišićni organ, Uzdužnom jakom pregradnom podeljeno je na levu i desnu polovinu.Svaka od tih polovina podeljena je tankim poprečnim zidom na dva dela. Gornje,manje šupljine predstavljaju levu i desnu pretkomoru, a donje, veće šupljine su leva i desna komora. Na poprečnim pregradama, nalaze se otvori sa zaliscima. Zalisci imaju ulogu ventila i propuštaju krv samo u jednom smeru. Srce se bez prestanka ravnomerno skuplja i opruža, prosečno oko 60 puta u minutu kod odraslih osoba u stanju mirovanja.Zidovi komora i pretkomora funkcionišu kao jedna celina. Oni se naizmenično skupljaju i opružaju – prvo mišićni zidovi obe pretkomore, zatim mišićni zidovi obe komore. Kada se pretkomore rašire u njih se uliva krv koja ide do srca.Iz pretkomore se krv uliva u komore zatim sledi snažno skupljanje mišića komora i krv se istiskuje u krvne sudove koji odvode krv do srca. Zahvaljujući srčanim zaliscima, krv putuje u jednom smeru i ne može se vraćati. Krvni sudovi su rezgranati po celom telu. U njihovim zidovima nalaze se nervni završetci sutonomnog nervnog sistema. Krvni sudovi se refleksno sluplaju i šire.Razlikuju se tri vrste krvnih sudova : Vene,Arterije i Kapilari.

Arterije su elstični krvni sudovi koji odvode krv iz srca.Elastično vezivno tkivo od kojeg su izgrađeni zidovi arterija omogućuje im sširenje i skupljanje,tako da krv kroz njih brozo protiče.Zidovi manjig arterija igrađene su od glatkog mišićnog tkiva.Silva koja deluje na površinu nekog krvnog suda naziva se Krvni Pritisak.U većim atrerijama pritisak je viši.Najviši krvni pritisak se javlja kada se mišići komora skupljaju.To su Gornji ili Sistolni Pritisak.Najniži Dijastolni ili Donji Pritisak javlja se kada se mišići komora opuštaju. Kada se blago pritisne neka veća arterija koja se nalazi bluzu površite tela kao na primer,na podlaktici ili vratu oseti se Puls. To je pulsiranje srca koje se prenosi na elastične zidove arterija. Broj otkucaja srca koj starijih osoba iznosi 60-80 u minutu, kod dece 100 i više, a normalan puls novorođenčadi iznosi 130 u minutu.

Najveća arterija čoveka je Aorta.Izlazeći iz srca, ona pravi luk, savija se ulevo naniže i grana se u mnogobrojne,sve manje arterije. Njihovi ogranci ulaze u svaki organ i grade gustu mrežu Arterijskih kapilara.Krv koja dospeva u njih je Oksigenisana.Ona ćelijama donosi kiseonik i sve potrebne hranljive sastojke. Posle razmene materija između ćelija i krvi,krv postaje Zoksigenisana.Ona prelazi u Venske kapilare, koji izlaze iz organa. Iz njih krv prelazi u sve veće I veće krvne sudove – vene,koje odvode krv u srce.

       

Vene su krvni sudovi čiji su zidovi manje čvrstine i elastičnosti. Unutrašnje opne velikih vena imaju nabore u obliku džepova. U venama je krvni pritisak niži od onog u arterijama.

Proširene vene na nogama imaju ljudi čije su vene slabijih zidova.Naročito se javljaju kod osoba koje dugo stoje na poslu.

Krvni sudovi,Arterije,Kapilari i Vene sa Srcem čine sistem organa za krvotok.Razlikuju se Veliki i Mali Krvotok. Veliki krvotok čine krvni sudovi kojime se prenose krv po čitavom oragnizmu i vraća se u srce. Mali Krvotok čine sudovi koji povezuju srce sa plućima. Proticanje krvi se ponavlja u zatvorenim krugovima u obliku osmice. Krv prolazi kroz srce dva puta, i to kroz levu stranu kao oksigenisana, a kroz desnu stranu kao dezoksigenisana.To traje oko jedan minut.Srce radi neprekidno čitavog života, bez uticaja volje.U srcu se nalaze autonomni centri,izgrađeni od specijalnih ćelija sposobnih da stvaraju impulse za automatsi rad srca.Датотека:Cirkulacija.jpg

Advertisements

From → Uncategorized

Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: